FORUM LWA KOPIELEWA
Spotkanie
Wymiana
Wspólnota
“Tolerancja, moralność, humanizm – ideały i marzenia niemieckich i rosyjskich ludzi oświecenia nie są odległymi od rzeczywistości utopiami lecz drogowskazem w chwili obecnej i w przyszłości."
(Lew Kopielew)
Lew Kopielew – obywatel Rosji, obywatel Niemiec, obywatel świata
Imię Lwa Kopielewa łączy się z pojęciami kultura, człowieczeństwo, porozumienie między narodami, a w szczególności z pojęciem przyjaźni niemiecko-rosyjskiej. Jego los odzwierciedla dramatyczne wydarzenia XX wieku w Europie. Urodzony w 1912 roku Lew Kopielew był w młodych latach przekonanym komunistą. Niezależnie od swego politycznego rozwoju zachował miłość do Niemiec, do kultury tego kraju i języka, którym władał od najmłodszych lat na równi z językiem ojczystym.
W czasie II wojny światowej Kopielew walczył jako oficer propagandy o wyzwolenie Rosji Radzieckiej spod panowania Niemiec faszystowskich. Po zajęciu Prus Wschodnich przez wojska radzieckie nawoływał do godnego traktowania ludności niemieckiej, za co został, mimo swej dzielności i zasług wojennych, skazany na 10 lat stalinowskiego łagru. Wtedy właśnie, w obozie, poznał Aleksandra Sołżenicyna, który uwiecznił go w swej znakomitej powieści «Krąg pierwszy» w postaci Lwa Rubina.
Po uwolnieniu (1954) i rehabilitacji (1956) Lew Kopielew pracował i publikował jako literaturoznawca i germanista. Coraz częściej publicznie stawał po stronie ówczesnych dysydentów, między innymi Sołżenicyna i Sacharowa, i zdecydowanie protestował przeciw stłumieniu Praskiej Wiosny, przez co popadł w ostry konflikt z władzą radziecką.
W latach 60-tych doszło po raz pierwszy do spotkania Lwa Kopielewa z Heinrichem Boellem. Dało ono początek wyjątkowo głębokiej i owocnej przyjaźni między dwojgiem ludzi, którzy niegdyś w czasie wojny walczyli po przeciwnych stronach frontu. Kiedy w 1981 roku Lew Kopielew i jego żona Raissa Orłowa-Kopielew pozbawieni zostali radzieckiego obywatelstwa, Kolonia – rodzinne miasto Heinricha Boella stało się dla nich wówczas przystanią. Lew Kopielew odnalazł tu spokój, poczucie bezpieczeństwa i twórczą atmosferę.
Ten urodzony na Ukrainie «rosyjski Żyd» był wielokrotnie honorowany i nagradzany (m.in. doktor honoris causa Uniwersytetu w Kolonii, Pokojowa Nagroda Księgarzy Niemieckich). Stał się wielce cenioną osobistością nie tylko w Niemczech, ale także w Austrii, Szwajcarii, Holandii, Stanach Zjednoczonych i w końcu także w rodzinnej Rosji.
Kopielew przez lata utrzymywał przyjacielskie kontakty z niemieckimi pisarzami zarówno z Zachodnich jak i ze Wschodnich Niemiec. Z żywym zainteresowaniem śledził ich literackie dokonania i z niecierpliwością oczekiwał nowych publikacji.
W swoich esejach i książkach nieustannie protestował przeciw naruszaniu praw człowieka. Jego najważniejszym osiągnieciem naukowym jest tzw. «Projekt Wuppertalski», w którym podjęto próbę opisu wzajemnego postrzegania się narodów niemieckiego i rosyjskiego na przestrzeni stuleci.
Lew Kopielew od dawna był przekonanym Europejczykiem w najlepszym tego słowa znaczeniu. Gdzie tylko mógł, pomagał burzyć mury i otwierać granice: nie tylko Rosjanom i Niemcom, również Polakom i Czechom, Bałtom i Ukraińcom – każdemu bowiem powinna być dana możliwość obcowania z ludźmi innych nacji. “Europejski Dom” i jego bogactwo kulturowe powinny stać dla każdego otworem.
Forum Lwa Kopielewa –
Spotkanie Wschód-Zachód, wymiana kulturalna, pomoc humanitarna
Po śmierci Lwa Kopielewa szeroki krąg jego przyjaciół postanowił kontynuować działalność w imię jego ideałów. I tak w 1998 roku zostało utworzone Forum Lwa Kopielewa, do którego obecnie należy wiele znanych postaci ze świata polityki i publicystyki, nauki i kultury.
Forum ma być miejscem spotkań dla wszystkich tych, którzy interesują się życiem i dziełem jego imiennika i którym dobre sąsiedzkie stosunki między Niemcami a Rosją jak też obrona praw człowieka na całym świecie nie są obojętne.
W pomieszczeniach Forum znajdują się archiwalia i dokumenty związane z osobą Lwa Kopielewa: przedmioty osobiste, fotografie, materiały filmowe i dokumenty dźwiękowe, w tym cały szereg ciekawych wywiadow i nagrań odczytów autorskich. Jako żywa historia (“oral history”) są one dla każdego, a zwłaszcza dla młodzieży zajmujące i pouczające.
W latach powojennych to właśnie w Nadrenii podjęto pierwsze próby ożywienia kontaktów z Europą Wschodnią (Berthold Beitz, Otto Wolf von Amerongen, Heinrich Boell i in.). Lew Kopielew Forum pragnie tego rodzaju działalność kontynuować jak też stać się źródłem nowych impulsów prowadzących do poszerzenia kontaktów naukowych, kulturalnych, gospodarczych oraz pomocy “człowieka dla człowieka, narodu dla narodu” (Kopielew).
Radą i praktyczną wskazówką Lwa Kopielewa jak budować mosty między Wschodem i Zachodem, jak prowadzić do praktycznej “dyplomacji narodow” było utrzymywanie żywej wymiany i osobisty kontakt z różnymi grupami i instytucjami (szkoły, szpitale, gminy).
"Patriotyzm i otwartość na świat, świadome emocjonalne przywiązanie do własnego narodu, do ojczystego języka, historii i poezji, ale też szersze spojrzenie na problemy międzynarodowe, zrozumienie dla innych narodów, innych kultur – to wszystko chcieli i zdołali połączyć w jedno wielcy Niemcy i Rosjanie.
Te tradycje mają teraz większe znaczenie niż kiedykolwiek – i to nie tylko dla stosunków niemiecko-rosyjskich. To niezbędny warunek zapewnienia pokoju i zachowania życia na świecie.” (Lew Kopielew: Und dennoch hoffen)
Forum Lwa Kopielewa - plany, projekty, działalność
Forum traktuje swoją działalność jako realizację ideii Lwa Kopielewa. W tym duchu są organizowane następujące projekty:
A Spotkania Zachód-Wschód
- Imprezy kulturalne, wykłady, dyskusje, sympozja i seminaria dotyczące stosunków
rosyjsko-niemieckich, aktualnych wydarzeń w stosunkach Wschód-Zachód, dotyczące życia i
działałności Lwa Kopielewa, upowszechnianie prac naukowych z tego zakresu,
- prezentacja wystawy wędrującej pt.:“Spotkania niemiecko-rosyjskie w okresie Oświecenia”,
zainicjowanej przez Lwa Kopelewa.
Dyskusja na temat »Kiedy wreszcie przestaniemy do siebie strzelać?»
Z udziałem m.in. generałów i pułkowników z Niemiec, Polski i Rosji
B Wymiana kulturalna
- wieczory autorskie pisarzy rosyjskich,
- koncerty muzyki rosyjskich kompozytorów, koncerty rosyjskich wykonawców,
- wystawy malarstwa rosyjskiego,
- przyjmowanie odwiedzających gości,
- zbieranie informacji o podobnych instytucjach i inicjatywach dla lepszej koordynacji
podejmowanych działań,
- wykłady o rosyjskiej literaturze, muzyce, malarstwie, sztuce, filozofii i historii nauki,
- niemiecko-rosyjskie «rozmowy kuchenne»,
- współpraca z ludźmi różnych narodowości z byłego Związku Radzieckiego żyjącymi w Niemczech,
- stworzenie partnerskiej organizacji w Moskwie.
C Pomoc humanitarna
Pomoc humanitarna dla Rosji i innych krajów będących w potrzebie organizowana we współpracy z innymi organizacjami.
"Wielu marzyło i wierzyło w to, że nadejdzie czas, kiedy człowiek człowiekowi będzie bratem. Moim zdaniem nie potrzeba tego marzenia odkładać na przyszłość. Każdy może pomóc potrzebującym, bezpodstawnie prześladowanym, zagrożonym samowolą rządzących; może pomóc słowem i czynem, protestem i datkiemem. W ten sposób pomoże on także sobie i swojemu otoczeniu, zadba o swój własny duchowy świat i środowisko, w którym przyszło mu żyć. To chyba najważniejsze dla nas nauki z przeszłości. One nie rozsiewają się samoczynnie. Ale jeśli już dziś każdy człowiek stanie się dla drugiego bratem, przyczyni się on do budowania lepszej przyszłości." (Lew Kopielew: Worte werden Brücken)
Ważniejsze daty z życia Lwa Kopielewa
1912
9 kwietnia urodził sie w Kijowie; od dziecka posługiwał się trzema językami (rosyjskim, ukraińskim i niemieckim)
1922-1933
Uczęszcza do państwowych szkół w Kijowie i Charkowie. W 1928 roku rozpoczyna naukę zawodu tokarza, nastepnie redaguje gazetę zakładową. Od 1938 roku doktorant, asystent i wykładowca w Instytucie Historii, Filozofii i Literatury w Moskwie. W 1941 roku broni pracę doktorską o Fryderyku Schillerze
1941-1945
Służy jako oficer propagandy w Armii Radzieckiej, w 1945 po wejściu wojsk radzieckich do Prus Wschodnich zostaje aresztowany i oskarżony o «propagandę mieszczańskiego humanizmu» i «litość nad wrogiem»
1945-1954
Więzień obozów stalinowskich
1954-1968
Po zrehabilitowaniu publikuje drobne teksty i prace. W 1957 roku podejmuje pracę naukową i dydaktyczną w zakresie literarury i języka niemieckiego w moskiewskich instytutach naukowych
1962
Po raz pierwszy spotyka Heinricha Boella
1968
Oficjalnie występuje w obronie praw człowieka po stłumieniu Praskiej Wiosny, za co zostaje usunięty z partii i wyrzucony z pracy
1968-1975
Otrzymuje pozwolenie na gościnne wykłady - z wykluczeniem uniwersytetów Moskwy i Leningradu. W 1975 roku zostaje objęty zakazem publikowania i wystąpień w Związku Radzieckim.
1973
Pierwsza książka opublikowana w Niemczech
1980
Maj: Nagroda Friedrich-Gundolf-Preis der Deutschen Akademie fuer Sprache und Dichtung, Darmstadt
Otrzymuje pozwolenie od władz rosyjskich na jednoroczny pobyt w Republice Federalnej Niemiec i w listopadzie przybywa do Kolonii. Gości u Heinricha Boella
1981
Styczeń: Związek Radziecki pozbawia go obywatelstwa radzieckiego
Październik: Friedenspreis des Deutschen Buchhandels (Pokojowa Nagroda Księgarzy Niemieckich)
W semestrze zimowym 1981/82 zostaje profesorem Uniwersytetu w Wuppertalu.
W kolejnych latach często występuje z odczytami, dużo publikuje, jest wielokrotnie nagradzany i honorowany nie tylko w Niemczech
1989
Otrzymuje pozwolenie od władz radzieckich na krótkie odwiedziny ojczyzny
1990
Przywrócenie obywatelstwa radzieckiego
18 czerwca 1997
Lew Kopielew umiera w Kolonii
FORUM LWA KOPIELEWA
Postfach 102313, 50463 Kolonia
Neumarkt 18
Neumarktpassage
(z lewej strony wodospadu schodami w górę)
50667 Köln
Godziny otwarcia wtorek-piątek od 10 do 17
Kierownictwo: Waleria Radziejowska-Hahn
e-mail: info@kopelew-forum.de
tel.: (0221)257 67 67
fax: (0221)257 67 68
Bankverbindung: Kreissparkasse Köln
BLZ: 370 502 99
Kontonummer 11099
Honorowa Przewodnicząca: Dr. Marion Gräfin Dönhoff
Zarząd:
Fritz Pleitgen (przewodniczący), Alexander Wüerst (z-ca przewodniczącego), Karl-Heinz Loose, Karl-Heinz Korn, Maria Orłowa
Rada Programowa
Dr. Klaus Bednarz, Dr. Mechthild Keller, Maria Klassen, Karl-Heinz Korn, Maria Leonene-Kopelew, Rüdiger Oppers, Dr. Elisabeth Weber, Hans-Peter Krämer, Heidemarie Winters-Schulz-Hardt
Forum Lwa Kopielewa serdecznie dziękuje Kreissparkasse Koeln za wsparcie finansowe
Podziękowania kierowane są rownież do Deutsche Bank, WestLB, Kruppstiftung, Landeszentralbank, Bayer AG, Otto-Wolf-Stiftung i Gerling-Konzern
Proszę o regularne informacje o przedsięwzięciach i inicjatywach Forum Lwa Kopielewa
Wniosek o przynależność członkowską